Misschien denk je: een fotoshoot met mijn kind met autisme… gaat dat eigenlijk wel lukken? Dat is een heel begrijpelijke vraag, zeker wanneer nieuwe situaties spannend kunnen zijn, taal soms heel letterlijk binnenkomt of je kind graag vooraf weet wat er gaat gebeuren. Misschien weet je bovendien op voorhand helemaal niet hoe je kind die dag zal reageren. Dat hoeft ook niet, want er bestaat niet zoiets als dé juiste fotoshoot voor een kind met autisme.
Het ene kind wil graag vooraf precies weten wat er zal gebeuren, terwijl het andere ergens binnenkomt, iets interessants ziet en meteen op ontdekking gaat. Sommige kinderen voelen zich het fijnst op een plek die ze heel goed kennen, terwijl anderen juist genieten van een nieuwe omgeving waar veel te bekijken en te ontdekken valt. Daarom vertrek ik nooit vanuit het idee dat een kind met autisme automatisch een bepaalde aanpak nodig heeft. Ik vertrek altijd vanuit de vraag: wie is jouw kind?
Hoe verloopt een fotoshoot met een kind met autisme?
Voor mij begint een fotoshoot eigenlijk al voordat ik mijn camera bovenhaal. Ik wil eerst weten wie ik voor mij krijg, waar je kind blij van wordt, wat het spannend vindt, welke interesses belangrijk zijn en wat thuis goed werkt. Dat vraag ik trouwens bij ieder gezin, ook wanneer er helemaal geen sprake is van autisme, omdat die informatie mij helpt om echt contact te maken met een kind.
Bij kinderen met autisme kan een sterke interesse soms extra helpend zijn om rust en verbinding te creëren. Misschien praten we eerst tien minuten over iets waar je kind álles over weet, of liggen er auto’s die eerst uitgebreid bekeken moeten worden. Dan probeer ik dat niet snel af te ronden omdat “de fotoshoot moet beginnen”, want op dat moment is de fotoshoot eigenlijk al bezig. Ook het spelen, vertellen, kijken en ontdekken vertelt iets over wie je kind is, en precies dat wil ik kunnen vastleggen.
Ruimte voor spel en interesses
Spel speelt sowieso een belangrijke rol in hoe ik met kinderen werk. Ik verwacht niet dat een kind twintig minuten netjes blijft staan en op commando naar mijn camera lacht. Veel liever kijk ik naar wat vanzelf ontstaat wanneer een kind zich op zijn gemak voelt.
Dat kan betekenen dat we eerst iets onderzoeken, een spelletje doen, praten over een favoriete interesse of gewoon even rondkijken. Sommige kinderen hebben veel beweging nodig, andere kinderen willen eerst alles rustig observeren. Er is geen juiste manier waarop een kind zich tijdens een fotoshoot moet gedragen. Hoe beter ik kan aansluiten bij wat voor jouw kind natuurlijk voelt, hoe groter de kans dat we beelden maken waarin jij je kind ook echt herkent.
Duidelijke communicatie tijdens de fotoshoot
Ook communicatie kan een belangrijk verschil maken. Een zin als “ga daar maar eventjes gezellig staan” klinkt voor veel mensen heel gewoon, maar woorden als eventjes en gezellig zijn eigenlijk helemaal niet zo duidelijk. Voor iemand die taal heel letterlijk verwerkt, kan zo’n opdracht daardoor eerder verwarrend dan helpend zijn.
Daarom probeer ik zo concreet mogelijk te communiceren en mijn taal af te stemmen op degene die voor mij staat. Is je kind non-verbaal, gebruiken jullie SMOG (spreken met ondersteuning van gebaren) of zijn er bepaalde woorden, gebaren of manieren van communiceren die thuis goed werken, dan mag je mij dat altijd vertellen. Ik verwacht niet dat jouw kind zich aanpast aan mijn manier van communiceren; ik vind het veel logischer om mijn communicatie aan te passen aan jouw kind.
Waar vindt een fotoshoot met een kind met autisme plaats?
Een fotoshoot met een kind met autisme hoeft zeker niet automatisch thuis plaats te vinden. Voor sommige kinderen is een vertrouwde omgeving heel fijn en kan een eigen huis, tuin of favoriete plek extra rust geven. Voor andere kinderen werkt een nieuwe omgeving juist heel goed, omdat er zoveel te ontdekken valt dat nieuwsgierigheid het overneemt.
Daarom probeer ik ook hier geen aannames te maken op basis van autisme alleen. Als jullie een plek hebben waar je kind zich helemaal thuis voelt, hoor ik daar graag meer over. Heb je geen idee welke locatie geschikt zou zijn, dan kunnen we dat samen bekijken. Het gaat niet om de vraag welke plek “geschikt is voor autisme”, maar welke plek goed voelt voor jouw kind.
Een fotoshoot voorspelbaar maken
Voor sommige kinderen helpt het enorm wanneer ze vooraf weten wat er gaat gebeuren. In dat geval kunnen we de fotoshoot zo voorspelbaar mogelijk maken. Wil je kind weten hoe mijn camera eruitziet, welke spullen ik gebruik, hoe lang iets ongeveer duurt of wat we eerst en daarna doen, dan kunnen we dat vooraf bespreken.
Als visuele ondersteuning helpt, kunnen we daar ook gebruik van maken. Dat kan heel eenvoudig zijn: een paar foto’s vooraf, een daglijn, een korte video of gewoon even bellen zodat je kind al weet wie ik ben en wat het ongeveer kan verwachten. Ook picto’s of ondersteunend tekenen kunnen helpen wanneer je kind daar vertrouwd mee is. Niet ieder kind heeft daar behoefte aan en dat hoeft ook helemaal niet. Het belangrijkste is dat we gebruiken wat voor jouw kind werkt, in plaats van automatisch een hele lijst hulpmiddelen in te zetten omdat er ergens het woord autisme staat.
En als er meer structuur nodig is?
Sommige kinderen voelen zich prettiger wanneer er een duidelijke volgorde of structuur is. Dan kunnen we vooraf bespreken hoe de fotoshoot ongeveer zal verlopen, welke stappen er zijn en waar je kind rekening mee kan houden. Andere kinderen hebben net veel meer aan vrijheid en spontaniteit en worden onrustig van te veel sturing.
Jij kent je kind veel beter dan ik dat bij onze eerste ontmoeting kan. Daarom vind ik het waardevol wanneer je vooraf vertelt wat meestal helpt, waar je kind gevoelig voor is en waar jij zelf nog over twijfelt. Mijn ervaring en achtergrond helpen mij om goed te observeren en flexibel te reageren, maar jouw kennis van je eigen kind blijft altijd het belangrijkste vertrekpunt. Door die twee samen te brengen, kunnen we zoeken naar een manier van werken die echt bij jouw kind past.
Wat als mijn kind niet wil meewerken?
Veel ouders zijn bang dat hun kind tijdens een fotoshoot niet zal “meewerken”. Dat woord probeer ik zelf liever los te laten, omdat een kind voor mij niet hoeft te presteren om een fotoshoot te laten slagen. Het doel is niet dat je kind op commando lacht, stilzit of exact doet wat ik vooraf in mijn hoofd had.
Soms loopt een fotoshoot anders dan verwacht en dan passen we ons aan. Misschien kijkt je kind nauwelijks naar mijn camera, maar leg ik wel precies die blik vast die jij uit duizenden herkent. Misschien blijft het niet staan op de plek die we hadden bedacht, maar ontstaat ergens anders een veel mooier en echter beeld. Voor mij is een fotoshoot geslaagd wanneer jij achteraf naar de foto’s kijkt en denkt: ja, dit is mijn kind.
En loopt de fotoshoot toch helemaal anders dan gehoopt, dan hoeft dat voor mij geen mislukking te zijn. Misschien was die eerste ontmoeting vooral nodig om elkaar te leren kennen en kunnen we van daaruit bekijken wat een volgende keer beter kan werken. Doordat ik veel ervaring heb met het observeren en begeleiden van kinderen, kan zo’n eerste ontmoeting mij vaak al veel vertellen over wat jouw kind nodig heeft. Ook dat is waardevolle informatie waarmee we verder kunnen.
Geen enkel kind met autisme is hetzelfde
Ik kan heel wat dingen opsommen die tijdens een fotoshoot met een kind met autisme kunnen helpen: duidelijke taal, voorspelbaarheid, extra structuur, visuele ondersteuning, een vertrouwde plek, tijd om te wennen of ruimte voor interesses. Maar uiteindelijk blijft het belangrijkste dat geen enkel kind met autisme hetzelfde is.
Misschien wil jouw kind eerst mijn camera uitgebreid bekijken, terwijl een ander kind er geen seconde naar omkijkt. Misschien geven duidelijke stappen veel rust, terwijl jouw kind liever meteen op ontdekking gaat. Misschien voelt een vertrouwde plek het fijnst, of blijkt net een nieuwe omgeving verrassend goed te werken. Daarom wil ik vooraf vooral weten wie jouw kind is, waar het blij van wordt, wat helpt wanneer iets spannend is en wat we beter niet doen.
Van daaruit maken we de fotoshoot. Niet eentje die zogezegd past bij “een kind met autisme”, maar eentje die past bij jouw kind.
Een fotoshoot met jouw kind bespreken?
Twijfel je of een fotoshoot haalbaar is voor jouw kind, dan hoef je dat niet eerst zelf helemaal uit te zoeken. Vertel me gerust iets over je kind, waar het blij van wordt, wat het spannend vindt, wat doorgaans goed werkt en waar jij zelf nog vragen over hebt. Dan bekijken we samen wat voor jullie fijn kan werken.
Mijn doel is niet dat jouw kind zich tijdens een fotoshoot gedraagt zoals het volgens een klassiek plaatje zou moeten. Ik wil vooral voldoende ruimte creëren om jouw kind te laten zijn wie het is, zodat we foto’s maken die niet alleen mooi zijn, maar ook echt voelen als jullie.
Wil je eerst even vertellen over jouw kind en samen bekijken wat mogelijk is? Stuur me gerust een berichtje. Dan denken we van daaruit verder.
